Αρχική Ελλάδα Γιατί την Καθαρά Δευτέρα τρώμε λαγάνα – Γιατί έχει αυτό το σχήμα

Γιατί την Καθαρά Δευτέρα τρώμε λαγάνα – Γιατί έχει αυτό το σχήμα

Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

Η λαγάνα, ο άζυμος αυτός άρτος, παίζει αναμφίβολα κυρίαρχο ρόλο στο νηστίμο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Ποιά, όμως, είναι η ιστορία της; Τί συμβολίζει;

Η λαγάνα, παρασκευάζεται χωρίς προζύμι, και έναν τέτοιο πρόχειρο άρτο χρησιμοποίησαν και οι  Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή.

Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό  Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο όπως αναφέρει το dogma.gr.

Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται» δηλ .»Λαγάνες γίνονται». Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών». Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.

Η ονομασία της «Καθαρά» προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης». Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.

Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχή­μα της«κυρα-Σαρακοστής»,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι  όλο νηστεία.Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας. Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ.Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.

Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προιόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές. Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.

Πηγή: gargalianoionline.gr

Πρέπει να διαβάσετε

Η καταιγίδα που δημιούργησε τη χαμηλότερη θερμοκρασία στον πλανήτη

Ένα σύννεφο καταιγίδας που δημιουργήθηκε πάνω από τον Ειρηνικό Ωκεανό το 2018, προκάλεσε τη χαμηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε ποτέ σύμφωνα με νέα έρευνα. Η κορυφή...

Δώρο Πάσχα 2021: Πότε θα καταβληθεί – Τι ισχύει για τους εργαζομένους σε αναστολή

Τη Μεγάλη Τετάρτη 28 Απριλίου θα καταβληθεί το Δώρο Πάσχα στους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, ενώ όσοι εργοδότες το επιθυμούν...

Εστίαση: Όλο και πιο κοντά το άνοιγμα με τραπεζάκια έξω – Το σενάριο για επίσπευση των αποφάσεων

Ο πολύπαθος κλάδος που έχει «νοσήσει» βαριά επί μήνες λόγω κορονοϊού και lockdown με πολλά σενάρια να εναλλάσσονται για το εάν, πότε και πώς...

3 τρελές ιστορίες για εξωγήινους που καταγράφηκαν στο National UFO Reporting Center

Αν ποτέ δεις διαστημόπλοιο, εξωγήινο ή ιπτάμενο δίσκο, τότε να κάνεις κι εσύ κατάθεση στο Ufo Reporting Center. Έγινε μακρυμάλλης σε...

Πόσο και πού έχουν δουλέψει οι πολιτικοί αρχηγοί

Αμέσως μετά τη λήξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γερμανός κοινωνιολόγος Μαξ Βέμπερ παρέθεσε στο πανεπιστήμιο του Μονάχου μια διάλεξη που ακολούθως κυκλοφόρησε και...